News

6/recent/ticker-posts

Mẹ - Đỗ Văn Duyên

Mẹ
 (Đỗ Văn Duyên)


Thiết nghĩ ở trên đời, một từ đáng được viết hoa chính là MẸ. Qua thời gian luân chuyển, với sức băng vượt trăm miền, cái danh từ thiêng liêng ấy như đoá hoa vĩnh hằng làm sinh sôi, nảy nở các từ cùng trường nghĩa: má, bầm, bủ, u, đẻ… Dù tên gọi, cách phát âm có đổi khác nhưng mỗi khi nghĩ đến, chắc hẳn trong chúng ta đều lâng lâng, sung sướng, tự hào; sâu thắm trong tâm can rất đỗi hạnh phúc thốt lời: “Mẹ của con, ôi Mẹ của con!" ( Rudyard Kipling).

Dù là thiên tài ngôn ngữ hay siêu sao ảo từ cũng không thể khắc họa, lột tả hết được: cái tình mẫu tử, mẹ dành cho con. Nicolai Nekrasov thật thấu đáo, chỉ với bốn câu thơ mà ông có thể ngắt lời chúng ta:
          
           "Vĩ đại thay! Sau từng cánh cửa
           Dù đi xa hay ở rất gần
          Ta vẫn nghe tiếng con gọi Mẹ
          Mẹ dù xa nhưng ngóng về con"

          Trên chuyến xe cuộc đời không biết khi nào dừng chân, nói về Mẹ không biết bắt đầu từ đâu? Từ trong ca dao hay lời ru huyền thoại? Chỉ biết rằng: Mẹ sinh con ra phải “bụng mang dạ chửa", "9 tháng 10 ngày" nặng những cơn đau. Một phần máu thịt trong con là hơi thở, hạnh phúc, tình yêu, ước mong của Mẹ. Từ thuở nằm nôi, con đã lớn lên với chuỗi ngày nồng ấm:
"Mẹ ru cái lẽ ở đời
Sữa nuôi phần xác, hát nuôi phần hồn"
(Nguyễn Duy)

Và khi con lớn, con càng nghiệm ra:

"Ta đi trọn kiếp con người
Cũng không đi hết mấy lời mẹ ru”
(Nguyễn Duy)

Hoá ra trong tiềm thức ấu thơ, ai cũng có một phần chân dung về Mẹ. Nỗi ao ước được sống lại trong con, được tắm chứa chan trong lời ru với miên man nghĩa tình biển Mẹ và được làm thơ, vui chơi, ngả giữa vòng tay yêu thương, che chở:
"Mẹ ơi, kìa ai đang gọi con trên mây cao.
Họ bảo: "Chúng ta vui chơi từ tinh mơ đến hết ngày
Chúng ta giỡn với sớm vàng rồi lại đùa cùng trăng bạc"
Con hỏi: "Nhưng mà làm thế nào tôi lên trên ấy được ?"
Họ trả lời: "Con hãy đi đến hết cõi đất, rồi giơ tay lên trời con sẽ bay bổng lên mây"
Nhưng con nói: "Mẹ tôi đợi tôi ở nhà, tôi có lòng nào bỏ được mẹ tôi"
Họ bèn mỉm cười, và lơ lửng họ bay đi mất
Nhưng con biết trò chơi còn hay hơn của họ
Con làm mây nhé, mẹ làm mặt trăng,
Hai tay con ôm mặt mẹ, còn mái nhà ta là trời xanh"
(Tago)
Đời con như một tia chớp chợt hiện, chợt mất; như cây sậy kia giòn tan trước gió đông. Nếu không có Mẹ, điều gì sẽ xảy ra với tia chớp, với cây sậy kia? Có lẽ, Sergei Esenin đã thuyết đúng:

"Thời thơ ấu chẳng quay về lần nữa
Chỉ mẹ là niềm vui, niềm an ủi của con
Chỉ mẹ đối với con là ánh hồng khôn tả"

Mẹ là trái tim Đancô toả sáng, soi rọi cho con niềm tin, tiếp cho con thêm nghị lực, nuôi con lớn dạy con không. Và hơn cả, Mẹ sẵn sàng đánh đổi cả cuộc đời để đem lại cho con cuộc sống an bình, hạnh phúc. Tia chớp kia sẽ tan biến trong con, chỉ còn lại ngọn đèn sân khấu chói bừng. Thân sậy đó chẳng còn yếu ớt mà như cây tùng, cây bách sẵn sàng đối chọi với đông phong:

"Mẹ là tạo hoá tháng ngày
Làm ra ngày tháng sâu dầy đời con”
                                      (Huy Cận)

Cho con  miếng cơm, manh áo, cả tri thức, tương lai để bằng bạn, bằng bè. Tất cả những điều đó Mẹ phải đánh đổi bằng sự gian truân, cùng cực của kiếp sống mưu sinh:
"Đắng cay ngậm quả bồ hòn
Ngậm lâu hoá ngọt!" Mẹ còn đùa vui!
Sinh con mẹ đã sinh đời
Sinh ra sự sống, mẹ ngồi đếm sao?"
                                        (Huy Cận)

Cả cuộc đời Mẹ chưa được “trải chiếu đếm sao", một phút thảnh thơi, hay ăn ngon mặc đẹp. Đất nước ta còn nghèo, Mẹ như bao nguời Mẹ Việt Nam khác:
"Rối ren tay bí tay bầu
Váy nhuộm bùn, áo nhuộm nâu bốn mùa"
(Nguyễn Duy)
Ấy vậy mà, hồi nhỏ con nào đã hay; đôi lần còn ngược lời khó răn, chắc hẳn Mẹ buồn lắm. Nhưng không! Mẹ mãi là muôn đời con kiêu hãnh và chỉ xin Mẹ:

" Mẹ hãy quên đi những điều phiền muộn
 Mẹ đừng buồn, đừng lo lắng về con
Đừng hay bước ra ngoài con đường vắng
Trong chiếc áo len lạc mốt, cũ sờn"
(Sergei Esenin)
Giờ đây, con thực sự thấu đời, hiếu được thế nào là nỗi đắng cay lòng Mẹ, hiểu được thế nào là tình mẫu tử thiêng liêng. Lẽ tất nhiên, trên đời này không ai tốt bằng Mẹ, không ai thương con bằng Mẹ, không ai hiểu con bằng Mẹ. Dù con có sa chân lỡ bước, lầm đường lạc lối thì người vực con dậy, người cho con giá đỡ chính là Mẹ và trong gian khó con vẫn thường gọi:
"Nếu con bị đầy đoạ cả thể xác, tâm hồn
Con biết ai cầu cho con bình an vô sự
Mẹ của con, ôi mẹ của con!"
( Rudyard Kipling)

Và Mẹ ơi!:
"Con sẽ không đợi một ngày kia
khi mẹ mất đi mới giật mình khóc lóc
Những dòng sông trôi đi có trở lại bao giờ?
Con hốt hoảng trước thời gian khắc nghiệt
Chạy điên cuồng qua tuổi mẹ già nua
mỗi ngày qua con lại thấy bơ vơ
ai níu nổi thời gian?
ai níu nổi?
Con mỗi ngày một lớn lên
Mẹ mỗi ngày thêm già cỗi
Cuộc hành trình thầm lặng phía hoàng hôn"
(Đỗ Trung Quân)
Cuộc sống luôn là nghịch lý, là sự thống nhất giữa các mặt đối lập: cái khôn lớn của con đổi lấy cái già nua của Mẹ; tuổi xuân tràn đầy sức sống của con được đắp lên từ lưng còng, sức yếu, làn da đồi mồi của Mẹ…Chúng con cũng phải tuân theo quy luật đời người “ bà ru mẹ…mẹ ru con…" ( Nguyễn Duy), "nếm mật nằm gai" mới thấm thía công đức sinh thành:

"Lên non mới biết non cao
Nuôi con mới biết công lao mẫu từ" (tục ngữ)

Đừng bao giờ bắt Mẹ phải buồn! Tuổi già đổi tính là kết quả của sự băng hoại thời gian, những thăng trầm của cuộc sống. Vì chúng ta, đời Mẹ đã khổ nhiều:

"Ruộng tôi cày cấy, dâu tôi hái
Nuôi dạy em cô tôi đảm đương
Nhà cửa tôi coi, nợ tôi giả
Tôi còn mạnh chán, khiến cô thương"
(Nguyễn Bính)
Con vẫn biết " mẹ già như trái chín cây – Gió lay mẹ rụng biết ngày nào đây?" (ca dao). Cứ nghĩ đến con thảng thốt bơ vơ. Một ngày nào đó, tất cả chúng ta phải rời xa Mẹ, điều gì trong mỗi chúng ta phải hối tiếc? Nước không bao giờ chảy ngược, chữ  "hiếu" đã đặng bao nhiêu?:

"Con quỳ đây lạy Mẹ đến vô cùng
Trong hương khói tìm đâu hình bóng Mẹ"
( Trần Kiêu Bạc)

Hãy làm tất cả để Mẹ được ở lại với chúng ta! Dù "sinh - lão – bệnh- tử" vẫn giành giật Mẹ từng ngày, Mẹ là tất cả trong trái tim con:
"Vĩ đại thay! Muôn đời tình Mẹ
Trong tim ta trân trọng giữ gìn
Ta yêu chị, yêu cha, yêu vợ
Nhưng khổ đau ta nhớ Mẹ hiền”
(Nicolai Nekrasov).